بِسْمِ ٱللّٰهِ ٱلرَّحْمٰنِ ٱلرَّحِيمِ
اَلْحَمْدُ للَّهِ رَبِّ الْعاَلَمِينْ، وَالصَّلاَة وَالسَّلاَمُ عَلَى رَسُولِ ٱللَّهِ، وَعَلَى آلهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِينْ.
މުލީގެ ލޮބުވެތި އެންމެހައި ރައްޔިތުން، ކައުންސިލްގެ ރައީސް، މި ދާއިރާގެ ޢިއްޒަތްތެރި މަޖިލިސް މެންބަރު، އެންމެހައި ކައުންސިލަރުންނާއި، މުއައްސަސާތަކުގެ ވެރިންނާއި، އަދި މި ރަށުގެ ޚިދުމަތްތެރި އިސް ރަށްވެހިން، ވަޑައިގެން ތިއްބެވި އެންމެހައި ޢިއްޒަތްތެރިން، އަދި މި ޖަލްސާ ބައްލަވަމުން ގެންދަވާ، އަދި އަޑުއައްސަވަމުން ގެންދަވާ ލޮބުވެތި އެންމެހައި ރައްޔިތުން؛
السَّلامُ عَلَيْكُم ورَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكاتُهُ.
އަޅުގަނޑުމެންނަށް މިއަދު މި ރަށަށް ހަވީރު ވަގުތު އާދެވުނުއިރު، ތިޔަބޭފުޅުން ވަޑައިގެން، ވިދާޅުވި ހޫނު މަރުޙަބާއަށްޓަކައި، އަޅުގަނޑުގެ ހިތުގެ އެންމެ ފުންމިނުން، މުލީގެ ލޮބުވެތި ރައްޔިތުންނަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ޝުކުރު ދަންނަވަން. ވަރަށް ބޮޑަށް ޝުކުރިއްޔާ.
އާދެ، މި ރަށުގެ ތަރައްޤީގެ މަސައްކަތްތަކަށް ބަލާއިރުގައި، އަޅުގަނޑު އެކި ވަޢުދުތައް، ނޫނީވިއްޔާ ކަންތައްތައް ކޮށްދިނުމަށް ވާނީ ދަންނަވާފައި. އާދެ، އެންމެ މުހިންމު އެއް މަޝްރޫޢެއްގެ ގޮތުގައި، ކުރިންވަނީ އެއަރޕޯޓް ހުޅުވިފައި. އެއަރޕޯޓް ހުޅުވިގެން ދިޔައިރުގައި، އަދި ރޭގަނޑު ބޭނުންކުރެވޭނެ ގޮތަށް ކަންތައްތައް ފުރިހަމަކުރަން ޖެހިފައިވަނީ. އެކަން ވަރަށް ބާރަށް، ވަރަށް ހަލުވިމިނުގައި އެބަ ކުރިއަށްދޭ. އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ މާލަސްތަކެއްނުވެ އެކަންވެސް ހަމަޖެހިގެންދާނެ. އެއީ، އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ އިތުރު ކުރިއެރުންތަކެއް މި ރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށާއި އަދި މި އަތޮޅަށްވެސް ޖުމުލަގޮތެއްގައި ވަރަށް ބޮޑު އިޤްތިޞާދީ ކުރިއެރުންތަކެއް، ދަތުރުފަތުރު ކުރުމުގެ ފަސޭހަތަކެއް ލިބިގެންދާނެ ކަމެއް. އެހެންވީމާ، އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ އެކަން ވަރަށް ރަނގަޅަށް ކުރިއަށްދާ ވާހަކަ އަޅުގަނޑު ހަމަ ތިޔަބޭފުޅުންނަށް ފުރަތަމަވެސް ދަންނަވާލަން.
މިހާރު ތާވަލު ކުރެވިފައިވާ ގޮތުން، މި އަންނަ މަސް ނިމެންވާއިރަށް، އޮކްޓޫބަރުމަސް ނިމެންވާއިރަށް، އެކަން ފުރިހަމަވެގެންދާނެ ކަމަށް އަޅުގަނޑަށް މަޢުލޫމާތު ލިބިފައި އެބައޮތް. އެހެންވެ އެކަން އަޅުގަނޑު ޙިއްޞާކޮއްލީ.
އާދެ، ދެންހުރި މައިގަނޑު މަޝްރޫޢުތަކަށް ބަލާއިރުގައި، ހޮސްޕިޓަލް ހެދުމުގެ މަސައްކަތް އެއީ، ޙަޤީޤަތުގައި އެންމެ މުހިންމު އެއް މަޝްރޫޢު. ޞިއްޙީ ދާއިރާ ކުރިއެރުވުމަށްޓަކައި، ފެށިފައިވާ މަޝްރޫޢު. ވަރަށް އިސްކަމެއްދެވޭ މަޝްރޫޢެއްގެ ގޮތުގައި ވަރަށް ބާރުމިނުގައި ކުރިއަށްދާނެ. އެކަން އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ، ހަމަ ފުރިހަމަކަމާއެކީގައި ތަންފީޒުވެގެން ނިމިގެންދާނެ.
އަދި ކޯޒްވޭގެ މަސައްކަތަކީ ދެ ރަށަކަށް ގުޅިފައިވާ، ނާލާފުށްޓާއި މި ރަށާއި ދެ ރަށަށް ގުޅިފައިވާ، ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް އޭގެ ބޭނުންކުރަންޖެހޭނެ ކަމެއް. އެކަން ކުރަންއުޅެ އެހެންނަމަވެސް، ނުވެފައި އޮންނަތާ ވަރަށް ގިނަ ދުވަސްވެއްޖެ. މިހާރު ޢަމަލީގޮތުން މަސައްކަތް ކުރަން ފެށިފައި އޮތް ކަމެއް. އަދި ބާރު ސްޕީޑްގައި ޢަމަލީގޮތުން މަސައްކަތްތައް ކުރިއަށްނުގޮސް އޮތީ، ވީހާވެސް ކުރު މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި، އެ މަޝްރޫޢު ނިންމޭނެ ގޮތަށް ބައެއް ބަދަލުތައް ޑިޒައިނަށް ގެނައުމުގެ ކަންކަން ކުރިއަށްދިޔައިމާ، މިހާރު އިރާދަކުރެއްވީތީ އެކަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ނިންމާލެވިފައިވަނީ. އެހެންވީމާ، ވަރަށް އަވަސްމިނެއްގައި ހަމަ ޢަމަލީގޮތުން އެ މަސައްކަތް ކުރިއަށްގޮސް ނިންމާލެވޭނެ މިހާރު. ކުރީގައި ސޮއިކުރެވިފައި އޮތް މުއްދަތަށްވުރެ އަވަހަށް އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ އެކަން ކުރިއަށްދާގޮތަށް އޮތީ. އެހެންވީމާ، އެއީ އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް މި ދެ ރަށަށްވެސް ލިބިގެންދާނެ ކަމަކަށްވާނެ.
އާދެ، މީގެ އިތުރަށް، މި ރަށުގައި އެންމެ ބޮޑު އެއް ދަތިކަމަކީ ކަރަންޓުގެ މައްސަލަ. ކަރަންޓުގެ އެކިކަހަލަ ދަތިތައް އެކަމުގައި އެބަހުރި. މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންވާނީ އެކަމާ ބެހޭގޮތުން، ވަރަށް ތަފްސީލުކޮށް ކުރިން އޮތް ބައްދަލުވުމުގައިވެސް އެ ވާހަކަ ދައްކާފައި. ފެނަކައިން އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ މިހާރު މި ވަގުތަށް ކުރެވެންހުރި ކަންތައްތައް އެ ފުރިހަމަ ކުރަނީ. އެހެންނަމަވެސް، އެކަށީގެންވާ ދާއިމީ ހައްލެއް ގެނައުމަށްޓަކައި އިތުރު މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަން ނިންމިފައިވަނީ. އިތުރު ޖެންސެޓް ގެނެވި، އިތުރު އިންވެސްޓްމަންޓްތައް ކުރުމަށްވަނީ ނިންމިފައި.
އެހެންވީމާ، މި ދެންނެވި ގޮތަށް، 800 ކިލޯވޯޓުގެ ޖެންސެޓަކާއި، އަދި އިތުރު ކަންތައްތައް ހިމެނޭގޮތަށް، އެކަން ކުރިއަށްގެންދަން ވަނީ ނިންމިފައި. އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ، މި އަހަރުގެ ތެރޭގައި، މި އަހަރު ނިމުމުގެ ކުރީގައި، މި ދެންނެވި ޖެންސެޓްވެސް ގެނެވޭނެ. އަދި އިތުރު ކަންކަންވެސް ކުރިއަށްގެންދާ ގޮތަށް އޮތީ ނިމިފައި. އެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑު މިދޭ ޔަޤީންކަމަކީ، މި އަހަރުގެ ނިޔަލަށް ދާންވާއިރަށް، މިކަމުގައި މައްސަލަ ނުޖެހޭނެގޮތަށް، އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި މި މައްސަލަ ހައްލުކޮށްދެވިގެންދާނެއޭ. އެ ޔަޤީންކަން އަޅުގަނޑު އިރާދަކުރެއްވީތީ ތިޔަބޭފުޅުންނަށް ދެން.
އާދެ، ހަމައެއާއެކީގައި، މި ސްކޫލަށް ބަލާއިރުގައި، މިތަނުގައި ވަރަށް ގިނަ ދަރިވަރުން ތަޢުލީމު ހާސިލުކުރޭ. ވަރަށް ރަނގަޅު ނަތީޖާ ހޯދާ. އެހެންނަމަވެސް، ވަސީލަތުގެ ގޮތުން ތަރައްޤީ ބޭނުންވޭ. މި ތަނުގައި ކުލާސްރޫމްތަކާއި، އިތުރު ވަސީލަތްތައް އިތުރުކުރަންޖެހޭ. މި މަޝްރޫޢު އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ މި އަންނަ އަހަރަށް އަޅުގަނޑުމެން މި ކަނޑައަޅާ ބަޖެޓުގެ ތެރޭގައި، އެންމެ އިސްކަމެއްދޭ ތަޢުލީމީ ދާއިރާގެ އެއް މަޝްރޫޢުގެ ގޮތުގައި ހިމަނަށް އަޅުގަނޑުމެން ނިންމާފައި އޮންނާނީ. އެހެންވީމާ، މި ދެންނެވި ގޮތަށް މިކަން ހަމަޖައްސައި، އަހަރުގެ އެންމެ ކުރީކޮޅު، މާނައަކީ ޖަނަވަރީ މަހުގެ ތެރޭގައި އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ މި މަޝްރޫޢުގެ ޢަމަލީ މަސައްކަތް ފެށިގެންދާނެ. އެ ޔަޤީންކަން އަޅުގަނޑު ދެން. އާދެ، އެހެންވީމާ، މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ޞިއްޙީ ދާއިރާއާއި، ތަޢުލީމީ ދާއިރާގެ ކަންކަން، މި ދެންނެވި ގޮތަށް ރޭވިފައި މިއޮތީ. ކުރިއަށްދާނެ.
އާދެ، އަޅުގަނޑުމެން މިއަދު މި ފެށި މަގުހެދުމުގެ މަޝްރޫޢަކީ، އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ވަރަށް ކާމިޔާބުކަމާއެކީގައި، އެ ކަނޑައެޅިފައި އޮތް ސްކޯޕްގައި އޮތް ހުރިހާ މަގުތަކެއް ހަދައި ނިމިގެންދާނެ މަޝްރޫޢެއް. އެއްވެސް މަޑުޖެހުމެއްނެތި އެކަންވެސް ކުރިއަށްދާނެ. އެހެންވީމާ، މި ޔަޤީންކަން އެރުވުމުގެގޮތުން އެކަންވެސް އަޅުގަނޑު ތިޔަބޭފުޅުންނަށް މި ދަންނަވާލީ.
ގޮނޑުދޮށް ޙިމާޔަތްކުރުމުގެ މަޝްރޫޢު، މިރޭ މި ސޮއިކުރެވުނު މަޝްރޫޢުވެސް އަޅުގަނޑުމެން މި ސޮއިކުރާ ކޮންމެ މަޝްރޫޢެއްވެސް އެންމެ ގިނަވެގެން ތިންމަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، މޮބިލައިޒްކޮށްގެން މަސައްކަތް ފަށަންޖެހޭގޮތަށް އަޅުގަނޑުމެން މި ހަވާލުކުރަނީ. އެހެންވީމާ، އެންމެ ގިނަވެގެންވެސް ތިންމަސްތެރޭގައި ޢަމަލީގޮތުން މަސައްކަތް ފެށޭނެ. އެއަށްވުރެ މާ އަވަހަށްވެސް މި ރަށުގައި މަގުހެދުމުގެ މަޝްރޫޢު ފެށުމުގެ ތައްޔާރީތައް، ގޮނޑުދޮށް ޙިމާޔަތްކުރުމުގެ މަޝްރޫޢު ފެށުމުގެ ތައްޔާރީތައް ވަމުންމިދަނީ. އެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑުމެން އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ، މިގޮތަށް މި ފަށާ ކޮންމެ މަޝްރޫޢެއްވެސް، ސޮއިކުރެވޭ ކޮންމެ މަޝްރޫޢެއްވެސް ވަރަށް އިސްކަންދީގެން ކުރިއަށް ގެންދާނަން.
ހަމަ އެގޮތަށް، ފުލުހުންގެ ޢިމާރާތް އެޅުމަށް މި ފެށިގެންދިޔައީ ވަރަށް މުހިންމު މަޝްރޫޢެއް. ކުށްކުރާ ފަރާތްތަކާއި، ޑުރަގުގެ ވަބާގައިޖެހޭ ކުދިންނާއި، ދެން މިހެންގޮސް އަމަންއަމާންކަން ގެއްލިގެންދާ މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށް، މި އަތޮޅަށްވެސް މި އަތޮޅު ފެންވަރުގައި، ބޭނުންވާ ޚިދުމަތް ދިނުމަށްޓަކައި، މި މަރުކަޒު މި ޤާއިމުކުރެވެނީ. މިއީ އަތޮޅު ފެންވަރުގެ މަރުކަޒެއް. އެހެންވީމާ، އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ އެ މަޝްރޫޢު ވެގެންދާނީ، ރައްޔިތުންނަށް އޭގެ ހިތްހަމަޖެހުން ވަރަށް ބޮޑަށް ލިބިގެންދާނެ ޚިދުމަތްތަކެއް ދެވޭނެ އިމާރާތަކަށް އަދި މަރުކަޒަކަށް. އެހެންވީމާ، އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ އެ މަޝްރޫޢުވެސް ވަރަށް ރަނގަޅަށް ކުރިއަށްގެންގޮސް ނިންމައިދެވޭނެ.
އާދެ، މިކަންކަމުގެ އިތުރަށް، އަޅުގަނޑު ހަމަ ދަންނަވާލަން ބޭނުން މައިގަނޑު އެއް ވާހަކަ އެއީ ހައުސިންގ، ގެދޮރުގެ ވާހަކަ. ގެދޮރުވެރިކަމަކީ ކޮންމެ ރައްޔިތަކަށްވެސް އަސާސީކަމެއް. އެއީ ކޮންމެ ރައްޔިތަކަށްވެސް ޒަރޫރީކަމެއް. ބައިބޯ ރަށްރަށުގައި އެ މައްސަލަ ވަރަށްބޮޑު. އެއް ގެއެއްގެ ތެރޭގައި، އެތައް ގޭބިސީއެއް އުޅެންޖެހިފައި އެބަހުރި. އަދި އާބާދީ ކުޑަ ނަމަވެސް، ރަށް ކުޑަވީމާ، ފުރިފައި އޮތް ރަށްރަށްވެސް، އަދި އާބާދީ ބޮޑުވިޔަސް، ރަށުގައި ޖާގައޮތަސް، އާބާދީއާއި ތަރައްޤީ އެއްފަސްކުރުމާއި، މިހެންގޮސް އަރބަން ސެންޓަރުތައް ގޮތުގައި ކަނޑައެޅިފައި ހުރި ރަށްރަށާއި، މި ހުރިހާ ތަނެއްގައިވެސް ގެދޮރުގެ މައްސަލަ ވަރަށް ބޮޑު. މިކަމަކީ އަޅުގަނޑުމެން އެންމެ އިސްކަމެއްދޭ އެއް ސިޔާސަތު.
އެހެންވީމާ، މި ރަށަށް އަޅުގަނޑު ކަނޑައަޅާފައި އޮންނާނެ، 300 ހައުސިންގ ޔުނިޓުގެ މަޝްރޫޢެއް ކުރިއަށްގެންދަން. ކުރީގެ ޖަލްސާއެއްގައި އަޅުގަނޑު ވާނީ މި ރަށުގައި އެކަން އިޢުލާނު ކޮށްފައި. އެއަރޕޯޓް ހުޅުވުމުގެ ޖަލްސާގެ ތެރޭގައި.
އާދެ، މި މަޝްރޫޢު ކުރިއަށް ގެންދިޔުމަށްޓަކައި، ރާވާފައި އޮތްގޮތް ހަމަ ދަންނަވާލަން ބޭނުން. އާދެ، މި މަޝްރޫޢުގެ ތެރެއިން އަޅުގަނޑުމެން ދެ ބަޔަކަށް ބަހާލައިގެން، 150 ހައުސިންގ ޔުނިޓު، ދެ ފިޔަވައްސަކަށް ބަހާލައިގެން މަޝްރޫޢު ކުރިއަށްގެންދަން ނިންމާފައި އޮތީ. މީގެ ފުރަތަމަ ފިޔަވަހި، މި ދެ މަޝްރޫޢުވެސް މި އަންނަ އަހަރު ޢަމަލީ މަސައްކަތް ފަށާނީ. ފުރަތަމަ ފިޔަވަހި، އަހަރުގެ ކުރީކޮޅު ފުރަތަމަ ދެމަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި. މާނައަކީ، ފެބުރުވަރީމަސް ނިމުމުގެ ކުރީގައި، ފުރަތަމަ ފިޔަވަހީގެ މަސައްކަތް ފަށާނަން.
ދެވަނަ ފިޔަވަހީގެ މަސައްކަތް، އަހަރުގެ ފަހުކޮޅު އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ 3 ވަނަ ކުއަރޓަރު، ނޫނީވިއްޔާ 4 ވަނަ ކުއަރޓަރުގައި، މާނައަކީ ސެޕްޓެންބަރު، އޮކްޓޫބަރު މަސް ހިސާބުގައި، ދެވަނަ ފިޔަވަހީގެ މަސައްކަތް ފެށޭނެ. އެހެންވީމާ، ޖުމްލަކޮށް 300 ހައުސިންގ ޔުނިޓު އެޅުމުގެ ޢަމަލީ މަސައްކަތް މި އަންނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި، މި ދެންނެވި ގޮތަށް ކުރިއަށްދާނެކަމުގެ ޔަޤީންކަން ތިޔަބޭފުޅުންނަށް އަޅުގަނޑު ދެން.
ދެން ޖުމުލަކޮށް މުޅި ރާއްޖެއަށް ކޮމަން އެއްކަންތައް، ގެދޮރުގެ ދާއިރާއިން އަޅުގަނޑު ދަންނަވާލާނަން. އެއީ، ލުއިލޯނު ދިނުމުގެ ސްކީމް. 5 ޕަސެންޓް އިންޓްރަސްޓް ރޭޓުގެ ލޯނު ސްކީމްގެ ކަންތައްތައް މިހާރު ވަރަށް ހަލުވިމިނުގައި، ހައުސިންގ މިނިސްޓްރީއާއި ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސްއާ ދޭތެރޭގައި މަޝްވަރާކުރެވި، އެކަން ހަމަޖެހެމުން އެދަނީ. މީގެ ފުރަތަމަ ފިޔަވައްސަށް ކުރިމަތިލީ ފަރާތްތަކަށް، އެއީ ރަށްރަށުގައާއި އަދި އާބާދީ ބޮޑު އެކި ސަރަޙައްދުތަކުގެ 3 ކެޓަގަރީއަކަށް އަޅުގަނޑުމެން ލޯނު މި ދޫކުރަނީ. 1 މިލިއަން، 3 މިލިއަން އަދި މާލެ ސަރަޙައްދުގައި 6 މިލިއަން. މި ލޯނުގެ މި ދެންނެވި 3 ސްކީމްގެ ދަށުން ލޯނު ދޫކުރުމަށް ބޭންކުން މިހާރު އެދަނީ ކަންތައްތައް ފައިނަލް ކުރަމުން.
އެހެންވީމާ، މި އަހަރަށް ކަނޑައެޅުނު، މި އަހަރަށް ކުރިމަތިލީ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން ހޮވޭ ފަރާތްތަކަށް، ލޯނު ދޫކުރުން ވަރަށް އަވަހަށް ފެށިގެން ކުރިއަށްދާނެ. މި އަންނަ އަހަރަށް އަނެއްކާ އާ ބެޗެއް ހުޅުވައިލެވޭނެ. އެހެންވީމާ، އަމިއްލަ ގޯތީގައި، ގެ އެޅުމަށް ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް މިއީ ވަރަށް ރަނުގެ ފުރުޞަތެއް. އަދި އަޅުގަނޑު ދެންމެ މި އިޢުލާނުކުރި ހައުސިންގ ޔުނިޓުގެ މަޝްރޫޢުގެ ތެރެއިންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހަމަ ވަކި އަދަދެއް ކަނޑައެޅިދާނެ. އަޅުގަނޑުމެން މިތިބީ ކަނޑައަޅަން ތައްޔާރަށް. ރައްޔިތުން ބޭނުންވާނަމަ އެގޮތަށް ހުށަހަޅައިފިއްޔާ، އެ 300 ހައުސިންގ ޔުނިޓުގެ ތެރެއިންވެސް ބައެއް އަދަދުތައް، ބައެއް އަމިއްލަ ގޯތީގައި ވަކިވަކި ހަމަ ޔުނިޓުތައް ގޮތުގައިވެސް، އަޅައިދެވޭގޮތަށް އެކަންވެސް ކުރިއަށްގެންދަން ރޭވިފައި އޮތީ.
އެހެންވީމާ، އަމިއްލަ ގޯތީގައާއި، އަދި ވަކިން ލޭންޑް ޔޫސް ޕްލޭންގައި ހައުސިންގ ޔުނިޓް އަޅަން ކަނޑައަޅާފައި އޮތް ސަރަޙައްދުގައި، މި ދެންނެވި މަޝްރޫޢު ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ. އަދި މި ދެންނެވި ލޯނު ސްކީމްގެ ދަށުން، ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ރަށްރަށަށް އަދި މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި، މިފަދަ މުހިންމު އެއަރޕޯޓާއި، އަދި ތަރައްޤީގެ ކަންކަމަށް އިސްކަންދެވިގެން، ނޫނީވިއްޔާ އެއްފަސްކުރުމުގެ ވިސްނުމެއްގައި ކުރިއަށް ގެންދެވޭ ރަށްރަށުގައި، މި ދެންނެވި ފުރުޞަތު މި އަންނަ އަހަރު އަނެއްކާ އިތުރަށް ލިބިގެންވެސްދާނެ.
އެހެންވީމާ، ގެދޮރު ބިނާކުރުމުގެ މަޝްރޫޢު، ނޫނީވިއްޔާ ގެދޮރުވެރިކަން ހާސިލުކޮށްދިނުމަށް މި ދެންނެވި މަޝްރޫޢުތަކާއި ޕްރޮގްރާމްތައް، މި ދެންނެވި ގޮތަށް ކުރިއަށްދާނެ. އެހެންވީމާ، މުލީގެ ރައްޔިތުންނަށް އަޅުގަނޑު މި ދިން ޔަޤީންކަމަކީ، އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ މި ދެންނެވި ގޮތަށް، މި ގެދޮރުގެ މައްސަލަ ހައްލުކުރުމުގެ ކަންތައް ތިޔަބޭފުޅުންނަށް އަޅުގަނޑުމެން ފަހިކޮށްދީ، ފެސިލިޓޭޓް ކޮށްދޭނެކަމުގެ ޔަޤީންކަން.
އާދެ، ގެދޮރުވެރިކަމަކީ އަޅުގަނޑު ކުރިން ދެންނެވި ގޮތަށް، ހަމަ އެންމެ މުހިންމު ކަންތައް. އެހެންވީމާ، އެކްސެސް ޓު ހައުސިންގ، ނޫނީވިއްޔާ ގެދޮރު ހޯދުމުގައި ހުރިހާ ރައްޔިތުންނަށް ފުރުޞަތުތައް ފަހިކޮށްދިނުން އެއީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ޓާގެޓް، މި ދައުރުގެ ތެރޭގައި ހާސިލުކުރަން. އެކްސެސް ޓު ހައުސިންގ. ބައެއް ފަރާތްތަކުން ސަރުކާރުން އަޅާ ހައުސިންގ ޔުނިޓުތައް ބޭނުންވާނެ. ބައެއް ފަރާތްތަކުން އަމިއްލަ ގޯތީގައި ގެއެއް އަޅަން ބޭނުންވާނެ. އަދި މީގެ އެކި މޮޑެލްތައް، އަޅުގަނޑުމެން އެބަ މަސައްކަތް ކުރަމުންދަން. ދާދި އަވަހަށް މީގެ ބައެއް ތަފްސީލުތައް ފައިނަލްކޮށްފައި، އަޅުގަނޑުމެން އިޢުލާނު ކުރާނަން. މީގެ ތެރޭގައި އެބަހުރި، ވަރަށް އެފޯޑަބަލްކޮށް އަޅުގަނޑުމެން ބޭންކް މެދުވެރިކޮށް ފަށަން ގަސްދުކުރާ މަޝްރޫޢުތައްވެސް.
އެހެންވީމާ، މިކަހަލަ މަޝްރޫޢުތަކެއް ކުރިއަށް ގެންދިޔުމަށް އަޅުގަނޑުމެން މިދަނީ ވަރަށް ހަލުވިމިނުގައި މަސައްކަތްކުރަމުން. އޭގެ ފައިދާ ހަމަ ޔަޤީނުންވެސް މި ފަދަ ރަށްރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް ކުރަމުންދާނެ. އާދެ، އެހެންވީމާ، އެކަން އަޅުގަނޑު ތިޔަބޭފުޅުންނަށް ޔަޤީންކޮށް އަރުވަން. ގެދޮރުގެ މައްސަލައަށް ތިޔަބޭފުޅުންގެ ތިއޮތް ކަންބޮޑުވުން ހައްލުކޮށްދިނުން، އަޅުގަނޑުމެންގެ އެންމެ އިސް އަމާޒަކީ. މި ދެންނެވި މަޝްރޫޢު، އެންމެ މުހިންމު މަޝްރޫޢެއްގެ ގޮތުގައި މި އަންނަ އަހަރު ހަމަ އަޅުގަނޑު ކުރިންވެސް ދެންނެވިގޮތަށް ފެށިގެންދާނެ. ދެ ފިޔަވައްސަކަށް ބަހާލައިގެން. އަނެއްކާވެސް ހަމަ އެކަމުގެ ޔަޤީންކަން ތިޔަބޭފުޅުންނަށް އަރުވަން.
އާދެ، މިއީ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި މިހާރު ކުރިއަށް ގެންދިޔުމަށް އަޅުގަނޑުމެން ރާވާފައި ހުރި މައިގަނޑު މަޝްރޫޢުތަކުގެ ތެރެއިން ބައެއް ކަންކަން.
އޭގެއިތުރަށްވެސް، ކުޅިވަރުގެ ދާއިރާއިން ހިންގަންހުރި ބައެއް މަޝްރޫޢުތަކާއި، އަދި އިތުރު ކަންކަން ކުރިއަށް ގެންދިޔުމަށް ހަމަޖެހިފައިވޭ. އެހެންވީމާ، އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ މި ދެންނެވި ގޮތަށް، މި ހުރިހާ މަޝްރޫޢުތަކެއް ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ. އެހެންވީމާ، މުލީގެ ރައްޔިތުންނަށް އަޅުގަނޑު ދޭ ޔަޤީންކަމަކީ، އަޅުގަނޑު ވެފައިހުރި ވަޢުދުތަކާއި އަދި އޭގެ އިތުރަށްވެސް ރައްޔިތުންނަށް ބޭނުންވާ މުހިންމު މަޝްރޫޢުތައް، މި އަހަރު ތެރޭގައި ބައެއް މަޝްރޫޢުތައް މި ދެންނެވި ގޮތަށް ފެށިގެންދިޔުމާއި، މި އަންނަ އަހަރު ތެރެއަށް މީގެތެރެއިން މުހިންމު ގިނަ މަޝްރޫޢުތައް، ޚާއްޞަކޮށް ގެދޮރުގެ މަޝްރޫޢުތައް އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ފެށިގެންދާނެ ކަމުގެ ޔަޤީންކަން.
އާދެ، މިގޮތަށް ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ކަންކޮޅެއްގައިވެސް މިދަނީ މަޝްރޫޢުތައް ފެށިގެން، ނިންމަމުން. މިއަދާ ހަމައަށް އައިއިރުގައި، އަޅުގަނޑުމެން ވަރަށް ގިނަ ރަށްތަކުގައި އެއްފަހަރާ ވަރަށް ގިނަ މަޝްރޫޢުތައް ފަށައިފިން. ވަރަށް ގިނަ ރަށްތަކުގައި ފެށިގެން، ޢަމަލީގޮތުން މިހާރު އެދަނީ ކުރިއަށް. ވަރަށް ގިނަ މަޝްރޫޢުތައް. އެހެންވީމާ، މި މަޝްރޫޢުތައް އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ނިމިގެންދިޔުމުން އެ ރަށްރަށުގައި، މި ރަށް ހިމެނޭހެން، ވަރަށް ގިނަ ކަންކަން ފުރިހަމަވެގެން އެދަނީ. މިއީ ހަމަ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި، ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައާއި އަދި ފަހުން ވެފައި ހުރި ވަޢުދުތައް، ރައްޔިތުން ބޭނުންވާ ކަންކަމާ ގުޅިގެން. މި ވަޢުދުތައް ފުއްދުމަށްޓަކައި، ޢަމަލީ މަސައްކަތް ކުރުމަށް އަޅުގަނޑު އިޢުލާނުކޮށްފައި އޮންނާނީ، މި އަހަރު ތެރޭގައި މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ގިނަ މަޝްރޫޢުތަކެއް ފެށުން. އަދި ބާކީ ވަޢުދުތައް ފުއްދުމުގެ ޢަމަލީ މަޝްރޫޢުތައް މި އަންނަ އަހަރު ފަށަން. ދެ އަހަރަށް ބަހާލައިގެން އަޅުގަނޑުމެން ބަޖެޓު މި ޕްލޭންކުރީ. މި އަހަރު އެއްބައި، މި އަންނަ އަހަރު އަނެއްބައި. އެހެންވީމާ، މިގޮތަށް އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ދެ އަހަރު ތެރޭގައި، އަޅުގަނޑު ރައްޔިތުންނަށް ވެފައިހުރި ހުރިހާ ވަޢުދެއްގެ ޢަމަލީ މަސައްކަތް ފެށިގެންދާނެ. އަދި ގިނަ މަޝްރޫޢުތަކެއް ނިމޭނެ. އެހެންވީމާ އެއީ، މިކަންކަން މި ގެންދާގޮތަކީ.
މިކަންކަން އަޅުގަނޑުމެން ގެންދާއިރުގައި، އަދި ރައްޔިތުންނަށް ދަތިވާ އެހެން ކަންކަންވެސް ޙައްލުކުރަމުން ޚާއްޞަކޮށް، އިޤްތިޞާދީ ދާއިރާއިން މި ދިމާވާ ދަތިތައް ޙައްލުކުރަމުން މިގެންދަނީ. އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން މި ޤައުމު އޮތް ޙާލަތުން އަރައިގަނެ، ރައްޔިތުންނަށް ހެޔޮގޮތްތައް، އުފާ ފާގަތިކަން ހޯދައިދިނުމުގެ ސިޔާސަތު ތަންފީޒުކުރަމުން، މަޝްރޫޢުތައް ކުރިއަށް މި ގެންދަނީ. އެއްވެސް ހާލެއްގައި ޤައުމު ޑިފޯލްޓަކަށް ނުގޮސް، ބޭރުގެ ދަރަނިތައް ދައްކަމުން، އަދި އެތެރޭގައި ލޯކަލް ދަރަނިތައްވެސް، ނޫނީވިއްޔާ ބިލުތައްވެސް ހަމަޖެހޭ އުޞޫލެއްގެ މަތިން އަޅުގަނޑުމެން ދައްކަމުން މިގެންދަނީ އިޤްތިޞާދު މެނޭޖްކުރަމުން. އަޅުގަނޑުމެންނާ ހަވާލުވީއިރުގައި، ޤައުމު އޮތް އަނދަވަޅުން ނަގައި، މިހާރު ވަރަށް ބާރު ސްޕީޑްގައި މިދަނީ ކުރިއަށް. އެހެންވީމާ، ކުރިއަށްދާ ދިޔުމުގައި، ރައްޔިތުންނަށް ބޭނުންވާ ޢުމްރާނީ ހުރިހާ މަޝްރޫޢުތަކާއި، އިޖުތިމާޢީ ހުރިހާ މަޝްރޫޢުތަކެއްވެސް ފޯރުކޮށްދެމުން، ފަށައި ނިންމަމުން މި ގެންދަނީ. އެހެންވީމާ، އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ މިގޮތުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހަމަ ވަރަށް ފުރިހަމަކަމާ އެކީގައި، ވަރަށް ޔަޤީންކަމާ އެކީގައި، ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ.
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކުރިމަތިވެފައި ހުރި އިޤްތިޞާދީ ކަންކަމަށް ބަލާއިރުގައި، ޑޮލަރުގެ މައްސަލަ ވަރަށް ބޮޑުވެފައި އޮތީ. ދެން، މިކަން ޙައްލުކުރުމަށްޓަކައި އަޅުގަނޑުމެން އެޅި އެންމެ މުހިންމު އެއް ފިޔަވަޅަކީ، ޤާނޫނެއް ތަޢާރުފުކުރީ. ޤާނޫނެއް ތަންފީޒުކުރަން މިހާރު ފަށާފައި އެވަނީ. ވަކި އަދަދަކަށް ބޭންކަށް ޑޮލަރު މާރުކުރަން. އެކަން ފަށައިގެން، އޭގެ ނަތީޖާވެސް ވަރަށް ރަނގަޅު. އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ އޭގެއިތުރަށް، ރައްޔިތުންނަށް އޭގެ ފައިދާ ވާނެ. އަޅުގަނޑު އިޢުލާނުކޮށްފައި އޮންނާނެ، މީގެތެރެއިން ބައެއް ކަންތައްތައް ހާސިލުވެގެންދާނެ ދުވަސްތަކާއި، ނޫނީވިއްޔާ ޓާގެޓެޑް ޑޭޓްސްތަކާ، މި ކަންކަންވެސް. އެހެންވީމާ، މިގޮތަށް އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ މިކަންކަން ފުރިހަމަވެގެން ދާނެ.
ރަށްރަށުގައި އޭ.ޓީ.އެމް.ތައް މި ބަހައްޓަނީވެސް މި ވިސްނުމުގައި. ރައްޔިތުންނާ ގާތުން ބޭންކުގެ ޚިދުމަތް ދިނުމާއި، އަދި އޭގެތެރެއިން، ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ޑޮލަރުގެ މި ތާށިކަމަށްވެސް ލުއިތަކެއް ގެނައުމާއި، މި ހުރިހާ ކަމެއް ކުރުމަށް. މިގޮތުން ބަލާއިރުގައި، ރުފިޔާ އޭ.ޓީ.އެމް.ތައް ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ރަށެއްގައި މިހާރު ޤާއިމުކޮށް މި ނިމެނީ. މި އަތޮޅާއި، ވަރަށް ގިނަ އަތޮޅުތައް ނިމިއްޖެ. މި އަންނަ މަސް، އޮކްޓޫބަރު މަސް ނިމޭއިރުގައި، ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ރަށެއްގައި، މީހުން ދިރުއުޅޭ ހުރިހާ ރަށެއްގައި، ރުފިޔާ އޭ.ޓީ.އެމް. ބަހައްޓައި ނިމޭނެ. އެއީ، އަޅުގަނޑު ވަޢުދުވެފައި އޮތް ތާރީޚަށްވުރެ ދެ މަސް ކުރިން. އަޅުގަނޑު ރިޔާސީ ބަޔާނުގައި އިޢުލާނުކުރިން، މި އަހަރު ނިމެންވާއިރަށް، ރާއްޖޭގެ މީހުން ދިރިއުޅޭ ހުރިހާ ރަށެއްގައި، އޭ.ޓީ.އެމް. ބަހައްޓައި ނިމޭނެއޭ. އެހެންނަމަވެސް، އޭގެ ދެ މަސްކުރިން، ބީ.އެމް.އެލް.ގެ އޭ.ޓީ.އެމް.ތައް ބަހައްޓައި އެ ނިމެނީ.
ދެން، އޭގެއިތުރަށް، މި ކުރާ ކަމަކީ، ޑޮލަރު އޭ.ޓީ.އެމް. ބަހައްޓަނީ. ޑޮލަރު އޭ.ޓީ.އެމް. ބަހައްޓަން ފުރަތަމަ އަޅުގަނޑު ވަޢުދުވީ، ވަރަށް މަދު ރަށެއްގައި. އެއީ، އެންމެ ބޮޑަށް ލޯކަލް ޓޫރިޒަމް ކުރިއަރާފައި އޮތް ބައެއް ރަށްތަކާއި، ބައެއް ސިޓީތަކުގައި. ދެން، އެ ތަންތާނގައި މިހާރު ބެހެއްޓިއްޖެ. މިއީ، ވަރަށް މުހިންމު ކަމެއް. ޑޮލަރުގެ މައްސަލައަށް ޙައްލެއް ގެނައުމުގަޔާއި، ކުދި ވިޔަފާރިތަކަށް، ޚާއްޞަކޮށް، ޓޫރިޒަމްގެ ވިޔަފާރިއާއި، ލޯކަލް ޓޫރިޒަމްގެ ވިޔަފާރީގައި ކުރިއަށްދާން ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް. މިކަމުގައި ވަރަށް ގިނަ ރަށްރަށް ޚާއްޞަކޮށް، މި ލޯކަލް ޓޫރިޒަމްގެ މަސައްކަތްކުރާ ވަރަށް ގިނަ ރަށްތަކުގެ ރައްޔިތުން އެދޭ. އޭގެ ފައިދާ އެ ވިޔަފާރިތަކަށާއި، އަދި ބޭންކިންގ ނިޒާމަށާއި، ރާއްޖޭގެ ޑޮލަރުގެ މި މައްސަލަ ޙައްލުކުރުމުގައި ފަސޭހަވެގެންދޭ. ކުރިއެރުންތައް ލިބޭ. މިހާރު އަޅުގަނޑު ވާނީ ބޭންކުގައި ދަންނަވާފައި، ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ އަރބަން ސެންޓަރުތަކެއްގައި، އެއީ، 7 ރަށް، 7 އަރބަން ސެންޓަރުތަކުގެ ތެރެއިން މިހާރު ޑޮލަރު އޭ.ޓީ.އެމް. ނުބެހެއްޓޭ ރަށްތަކާއި، ސިޓީތަކުގެ ތެރެއިން ޑޮލަރު އޭ.ޓީ.އެމް. ނުބެހެއްޓޭ ސިޓީތަކާއި، އަދި އޭގެއިތުރަށް، ލޯކަލް ޓޫރިޒަމްގައި އެންމެ ބޮޑަށް ކުރިއަރާފައިވާ ތަރުތީބުން ރަށްތައް ނަގައިގެން، ޖުމުލަ 40 ރަށުގައި، އިތުރު 40 ރަށުގައި ޑޮލަރު އޭ.ޓީ.އެމް. ބަހައްޓަން، މި އަންނަ އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ތިންމަސް ނިމުމުގެ ކުރީގައި. އެކަން އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ބޭންކް މެދުވެރިކޮށް ހަމަޖެހިގެންދާނެ.
އެހެންވީމާ، ލޯކަލް ޓޫރިޒަމްގައި މަސައްކަތްކުރާ އެތައް އެތައް ވިޔަފާރިތަކަކަށް މިއީ ވަރަށް އުފާވެރި ޚަބަރަކަށް ވާނެ. އެތައް ރަށްތަކެއް މިއިން ކަވަރު ވެގެންދާނެ. ގާތްގަނޑަކަށް ހަމަ ޔަޤީނުންވެސް މަދުވެގެން ތިރީހަކަށް ރަށް، އޭގެތެރޭގައި ހިމެނިގެންދާނެ. ލޯކަލް ޓޫރިޒަމްގައި، ގެސްޓްހައުސް ޓޫރިޒަމްގައި އެންމެ ބޮޑަށް ފުޅާކޮށް މި ވިޔަފާރީގައި، އުޅޭ ރަށްތައް މީގެތެރޭގައި ހިމެނޭނެ. އެހެންވީމާ، އެއީ އެއް ފިޔަވަހި. އެހެންވީމާ، މީގެތެރެއިންވެސް މި ހާސިލުވެގެންދަނީ، ރާއްޖޭގައި މިއުޅޭ ޑޮލަރުގެ ތާށިކަމުގައި، އަގު މައްޗަށް ދިޔުމުގެ މި މައްސަލައަށް އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ޕޮޒިޓިވް ގޮތެއްގައި، ރަނގަޅު އިމްޕެކްޓެއް އަންނާނެ ކަމަކަށް ވާނެ.
އާދެ އޭގެއިތުރަށްވެސް، ސަރުކާރުން މި ތަންފީޒުކުރާ ސިޔާސަތުގެ ތެރެއިން، މިއަދުވާނީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެއް ފަށާފައި. ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް މެދުވެރިކޮށް، މިއަދު މިވަނީ، ޗައިނާ ފައިސާއިން، "ޔުއާން"އިން އެކައުންޓް ހުޅުވޭނެގޮތް ހަމަޖައްސާފައި. ޗައިނާ ފައިސާއިން ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސްގައި އެކައުންޓް ހުޅުވޭގޮތް ހަމަޖެއްސީމަ، ޗައިނާއިން ވަރަށް ބޮޑަށް ވިޔަފާރިކުރޭ ދިވެހި ވިޔަފާރިވެރިން، ވަރަށް ބޮޑު ތަނުން އޭގެ ނަތީޖާ ރަނގަޅުވާނެ. ޗައިނާ ފައިސާއިން ޓީޓީ ފޮނުވުމާއި، އިންވާރޑް ރެމިޓަންސްގެ ގޮތުގައި ފައިސާ ލިބިގަތުމާއި، ޗައިނާ ފައިސާއިން އެލް.ސީ. ހުޅުވައިދިނުން، މިއަދުން ފެށިގެން ހަމަޖެހިގެން އެދިޔައީ. މީގެ ސަބަބުންވެސް، ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ލިބޭނެ. އަދި ޖަނަވަރީ 1ން ފެށިގެން، ޗައިނާ ފައިސާގެ އެކައުންޓްތަކަށް، ޚާއްޞަކޮށް ދުނިޔޭގެ 180 އަށްވުރެ ގިނަ ޤައުމުގައި ބޭނުންކުރާ ކާޑެއް ކަމުގައިވާ، ޔޫނިއަން ޕޭގެ ޑެބިޓް ކާޑާއި، ކްރެޑިޓް ކާޑުވެސް ތަޢާރުފު ކުރެވިގެންދާނެ. މިއިންވެސް އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ މި މައްސަލައަށް، އަދި ރާއްޖޭގެ ވިޔަފާރީގެ ދާއިރާއަށް، އިޤްތިޞާދަށް، ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް އަންނާނެ. ހަމަ މި ކަންތައް އިންޑިއަން ރުޕީޒުން ހަމަޖެއްސުމަށްވެސް މިހާރުވާނީ ދަންނަވާފައި. އެކަންތައްވެސް ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސްއިން ވަރަށް ބާރު ސްޕީޑްގައި އެބަ ގެންދޭ. އަޅުގަނޑުގެ އުންމީދަކީ، މާލަސްތަކެއްނުވެ، ޗައިނާ ފައިސާއިން މިކަން ހަމަޖެހުނުގޮތަށް، އިންޑިއާ ފައިސާއިންވެސް މިކަން ހަމަޖެހިގެން ދިޔުން. އޭރުން، ދިވެހި ވިޔަފާރިތައް ބޭނުންކުރާ މައިގަނޑު ދެ ކަރަންސީ، ޑޮލަރު ފިޔަވައި، އެ ކަންތައް ހަމަޖެހުނީމަ، ޑޮލަރަށް މިއޮތް ބާރުބޮޑުކަން، މި ބްލެކް މާކެޓް، މިކަމުގައި ލުއިތަކެއް ލިބި، އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ތިޔާގިކަން ލިބިގެންދާނެ. މިއީ، އަޅުގަނޑުމެން މި ކަންތައްތައް ކުރިއަށްގެންދާ ގޮތަކީ.
އޭގެއިތުރަށްވެސް، ބައެއް ކަންކަން މިހާރުވާނީ ނިންމާފައި. އާދެ، ބޭންކުގެ އަހަރީދުވަސް، ނޮވެންބަރު 11 އަކީ. ޖުމްހޫރީ ދުވަހަކީވެސް އެއީ. އަދި ބޭންކުގެ އަހަރީ ދުވަސް. ބޭންކުގެ އަހަރީ ދުވަސް، މި އަހަރުގެ އަހަރީ ދުވަހުން ފެށިގެން، ނޮވެންބަރު 11 އިން ފެށިގެން، ބީމް.އެމް.އެލް.ގެ ޑެބިޓް ކާޑުތަކުން ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ޕީ.އޯ.އެސް. ޓަރމިނަލްތަކުން ފައިސާ ދެއްކޭ އަދަދު، 1000 ޑޮލަރަށް އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ އިތުރުވެގެންދާނެ. ހަމަ އެ ތާރީޚުން ފެށިގެން، އެއަރލައިންތަކުން ޓިކެޓް ގަތުމަށާއި، ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ޑެބިޓް ކާޑުން ހޮޓަލަށް ފައިސާ ދެއްކޭ އަދަދު، 3000 ޑޮލަރަށް އިތުރުވެގެންދާނެ. ހަމަ އެ ތާރީޚުން ފެށިގެން، ބޭސްފަރުވާއަށް ހޮސްޕިޓަލަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ، ބޭންކުގައި އެދުމުން، ޑެބިޓް ކާޑުން ހޮސްޕިޓަލަށް ފައިސާ ދެއްކޭނެ ގޮތްވެސް ހަމަޖެހިގެންދާނެ. އެހެންވީމާ، މިކަންކަމުގެ ސަބަބުން، އަގުބޮޑުކޮށް ބްލެކް މާކެޓުން ޑޮލަރު ގަނެގެން މި އުޅެންޖެހޭ ކަންތައްތަކަށް، މި އަޅުވެތިކަމުން އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ރައްޔިތުން އަރައިގަތުމަށް، އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކަކަށް މިކަންކަންވާނެ. އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ، މިކަންކަމުގެ ހެޔޮ ނަތީޖާ ރައްޔިތުންނަށް ލިބިގެންދާނެ.
އާދެ، މިފަދަ އެތައް ކަމެއް އަޅުގަނޑުމެން މިގެންދަނީ ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދު ނަގައި ކޮޅަށްޖެހުމަށް، ޢާންމު ފަރުދުންގެ ހާލަތު ރަނގަޅުކުރުމަށް، ޕޮޒިޓިވް ފިޔަވަޅުތައް އަޅަމުން. މި މައުޟޫޢުގައި ދެއްކޭނެ އެތައް ވާހަކައެއް އެބަހުރި. އެހެންނަމަވެސް، އަޅުގަނޑު ހަމައެކަނި މިވަރަށް މި ވާހަކަ މިރޭ މި ދަންނަވާލީ. މިނޫނަސް އެތައް ފިޔަވަޅުތަކެއްވެސް އެބަ އަޅަން. ހަމައެކަނި ވިޔަފާރިއާއި، ޢުމްރާނީ ތަރައްޤީއާ، މި ކަންކަމެއް ނޫން ސަރުކާރުން އިސްކަންދޭ ކަންކަމަކީ.
އަބަދުވެސް އަޅުގަނޑު ދަންނަވަން، ތަރައްޤީއަކީ ވަށާޖެހޭ އެއްޗެކޭ. ފިކުރީ ތަރައްޤީއާއި، ޢުމްރާނީ ތަރައްޤީއާއި، ޞިއްޙީގޮތުން، ދުޅަހެޔޮކަމުގެ ގޮތުންވެސް ތަރައްޤީއަކީ މުހިންމު އެއްޗެއް. އަޅުގަނޑުމެންގެ ތުއްތުކުދިން، ޚާއްޞަކޮށް ޒުވާނުން، ޖުމްލަކޮށް މުޅި މުޖުތަމަޢު، ޞިއްޙީގޮތުން ސަލާމަތްކުރުމަށް، ދުޅަހެޔޮ ބަޔަކަށް ހެދުމަށް އަޅުގަނޑުމެން އެޅި އެންމެ މުހިންމު އެއް ފިޔަވަޅަކީ، ވޭޕް މަނާކުރުން. ވޭޕް މަނާކުރީ، މިކަން ވަރަށް ވަރަށް ބޮޑުވެގެން ގޮސްފައި އޮތީމަ. ޚާއްޞަކޮށް، ސްކޫލްތަކުގައި. ވަރަށް ކުޑަކުދިންވެސް އެކަމުގެ ތެރެއަށް ވަދެގެންދާން ފެށީ. އޭގެތެރެއިން ގޮސް، މަސްތުވާތަކެއްޗަށްވެސް ދާންފެށީ. އެހެންވީމާ، މިކަން މަނާކުރީ، ދިވެހި ރައްޔިތުންނަށްޓަކައި، ރައްޔިތުންގެ މުސްތަޤްބަލަށްޓަކައި، ދަރިންގެ މުސްތަޤްބަލަށްޓަކައި، ދަރިންގެ ދަރިންގެ މުސްތަޤްބަލަށްޓަކައި، ދިވެހި ޤައުމު ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި.
ހަމައެފަދައިން، އަޅުގަނޑުމެންގެ ވަރަށް ގިނަ ރައްޔިތުންގެ ކަށީގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ހިފާފައި އޮތް ކަމެއް ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލު ކުރުމަކީ. އެއީ ދެން، ހުރިހާ ޤައުމެއްގައިވެސް އޮތް ކަމެއް. އެހެންވީމާ، އެކަމުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ ރައްޔިތުން ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި. ހެޔޮ ޞިއްޙަތަކަށް ދިޔުމަށްޓަކައިވެސް މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެއް މިއެޅީ އެހެންވެގެން. ސިނގިރޭޓާއި، ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލުކުރާ ތަކެތި އަގުބޮޑުކުރީ، އެއިން އާމްދަނީ ހޯދާކަށްނޫން. ވަރަށްގިނަފަހަރު އެ ވާހަކަ ދައްކައިފިން. އެއީ، އެއްގޮތަކަށްވެސް އެކަމަކަށް ނޫން. އެއިން ލިބޭ ފައިސާއެއްވިއްޔާ، މިހާރު ކަނޑައަޅާފައި އެހުރީ، ޞިއްޙަތު ސަލާމަތުން ބެލެހެއްޓުމަށްޓަކައި ސަރުކާރުން ހިންގާ މަޝްރޫޢުތަކަށް. ޕްރިވެންޓިވް ހެލްތް ކެއަރއަށް އެއިން ލިބޭ ފައިސާ، އަޅުގަނޑުމެން އެސައިން ކޮށްފައި އެހުރީ.
އޭގެއިތުރަށް، އަޅުގަނޑުމެން މި ދާއިރާއިން މި ނިންމި އެންމެ މުހިންމު އެއް ކަމަކީ، ޖެނެރޭޝަނަލް ބޭންއެއް ތަޢާރުފުކުރީ ޤާނޫނަކުން. ޤާނޫނަކުން 2007 ޖަނަވަރީ 1ން ފެށިގެން އުފަންވެފައިވާ ހުރިހާ ކުދިން، އަދި ކުރިއަށް އޮތް ދުވަސްތަކުގައި އުފަންވާނެ ހުރިހާ ކުދިންވެސް އޭގައި ހިމެނޭނެ. ހިމެނޭގޮތަށް މިހާރު މިވަނީ ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލުކުރުން އެއްކޮށް މަނާކޮށްފައި. މިކަން ތަންފީޒުވާން ފަށާ ތާރީޚަކީ، ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުން ނޮވެންބަރު 1. އެހެންވީމާ، ނޮވެންބަރު 1ން ފެށިގެން، މި ދެންނެވި ތާރީޚުން ފެށިގެން އުފަންވި ހުރިހާ ކުދިންނާއި، ދެން އުފަންވާނެ ހުރިހާ ކުދިންނަށް ރާއްޖޭގައި ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލެއް ނުކުރެވޭނެ. އެކަން އެ ކަނޑައެޅީ، ހަމަ އެ ކުދިންގެ ރައްކަލަކަށްޓަކައި، އެ ކުދިންގެ ޞިއްޙަތު ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި. ވަރަށްގިނަފަހަރު މަސްތުވާ ތަކެއްޗަށް ދަނީ، ކޮންމެވެސްގޮތަކުން ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލު ކުރުމުގެ ތެރެއަށް ވަދެވިފައި ތިބޭ ކުދިން. ނޫނީވިއްޔާ، އެ މާޙައުލުގައި އުޅެވިފައި ތިބޭ ކުދިން. އެހެންވީމާ، އެ ދޮރު މި ބަންދުކުރަނީ، ހަމަ އެ ކުދިންގެ މުސްތަޤްބަލަށްޓަކައި، މި ޤައުމުގެ މުސްތަޤްބަލަށްޓަކައި. އެހެންވީމާ، ތަރައްޤީ އަޅުގަނޑުމެން މި ގެންނަނީ، މާނަހުރި ތަރައްޤީއެއް. ވަށާޖެހޭ ތަރައްޤީއެއް. ވަރަށް ވަރަށް މާނަހުރި ގޮތެއްގައި، ދެމެހެއްޓެނިވި ތަރައްޤީއެއް. އަޅުގަނޑު ހަމަ ޔަޤީންކުރަން، މިއީ ލޮބުވެތި ހުރިހާ ރައްޔިތުންނަށް މީގެ ވަރަށް ބޮޑު މަންފާއެއް ލިބޭނެ، ޤަބޫލުކުރާނެ ކަމެއް.
އެހެންވީމާ، އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ މިގޮތުގެ މަތިން އަޅުގަނޑުމެން ކަންތައްތައް ކުރިއަށް ގެންދާނަން. ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދު ރަނގަޅުކުރުމާއި، ފަރުދީގޮތުން މުއްސަނދިކަން ހޯދައިދިނުމާއި، ޞިއްޙީގޮތުން ދުޅަހެޔޮ މުސްތަޤްބަލެއް ހޯދައިދިނުމާއި، ފިކުރީގޮތުން، ވިސްނުމުގެ ގޮތުން، އަޚްލާޤީގޮތުން ޤައުމު ހެޔޮ މަގަކަށް އެޅުވުމާއި، އަދި އުމްރާނީ ތަރައްޤީގެ ގޮތުން ޤައުމަށް ހެޔޮގޮތްތައް ރައްޔިތުންނަށް، ރަށްރަށަށް ކުރިއެރުންތައް ހޯދައިދިނުމާއި، އިޖުތިމާޢީ ގޮތުން އެކިއެކި މަޝްރޫޢުތައް ހިންގުމާއި، މި ވަށާޖެހޭ ތަރައްޤީ އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ގެނެވިގެންދާނެ.
އާދެ، އަޅުގަނޑުގެ ވާހަކަ ނިންމާލުމުގެ ކުރިން އަދިވެސް އެއްފަހަރު، މުލީގެ ތަރައްޤީއާ ބެހޭގޮތުން ދަންނަވާލަން، ޚާއްޞަކޮށް ދަންނަވަންޏާ ހަމަ ދެންނެވޭނީ، ކުރިން އަޅުގަނޑު ތަފުޞީލުކޮށްދިން މަޝްރޫޢުތައް ހަމަ އެގޮތުގައި، ވަރަށް އިސްކަމެއްދީގެން، ވަރަށް ސަމާލުކަމެއްދީގެން ކުރިއަށް ގެންދާނަމޭ. ހަމަ ތަކުރާރުކޮށްލަން، މި އަންނަ އަހަރަށް ހަމަ އެންމެ މުހިންމީ ހައުސިންގ މަޝްރޫޢު. އަޅުގަނޑު ދެންނެވި ގޮތަށް އެކަން ފެށިގެންދާނެ. ކާމިޔާބުކަމާއެކީ ކުރިއަށްދާނެ.
އާދެ، އަޅުގަނޑުގެ ދުޢާއަކީ، އަޅުގަނޑުމެންނަކީ ހެޔޮބަސްއަހާ، ހެޔޮބަސް ގަބޫލުކުރާ ބަޔެއް ކަމުގައި اللهُ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى މިންވަރު ކުރެއްވުން. އަޅުގަނޑުމެންގެ މި ޤައުމަކީ އުފާފާގަތިކަންމަތީގައި ދެމިގެންދާ ޤައުމެއްކަމުގައި ލެއްވުން. އާމީން.
وَمَا تَوْفِيقِي إِلَّا بِاللَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيبُ.
وَالسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُه.